Terrarium là gì? Những điều cần biết về nghệ thuật Terrarium
Chào mừng các bạn đã đến với TerrariumVibe. Khi các bạn thấy được bài viết này chứng tỏ chúng ta ít nhất có một sở thích hoặc một niềm đam mê giống nhau, đam mê về sự yên bình, tìm về với thiên nhiên, tìm về với ban sơ là yêu thích terrarium. Và hôm nay, chúng ta sẽ đến với khái niệm chính về niềm đam mê này, đó là terrarium. Cùng Terrarium vibe tìm hiểu các khía cạnh tổng quát về terrarium là gì nhé!
Terrarium là gì?
Giải thích dễ hiểu cho người mới, Terrarium là một thuật ngữ nói đến mô hình nghệ thuật làm tiểu cảnh mô phỏng một hoàn cảnh môi trường thiên nhiên, cụ thể là việc tạo một môi trường trồng thực vật trong lồng kính phục vụ cho việc trang trí nội thất, trồng cây, nuôi động vật, trưng bày triển lãm nhằm phục vụ cho mục đích giáo dục và giải trí. Terrarium ngày càng là phổ biến và được yêu thích rộng rãi hơn.
Về giải thích học thuật, Terrarium là một mô hình thu nhỏ của hệ sinh thái tự nhiên gồm các yếu tố đất, đá, nước và không khí bên trong không gian kín tạo ra môi trường sống cho thực vật hoặc có cả động vật nhỏ phát triển một cách tự nhiên.
Tham khảo: https://vi.wikipedia.org/wiki/Terrarium
Cùng tìm hiểu về lịch sử Terrarium
Terrarium bắt nguồn từ một sự tình cờ vào năm 1842. Trong lúc bác sĩ kiêm nhà thực vật học Nathaniel Bagshaw Ward đang quan sát côn trùng thì vô tình để quên một bình thủy tinh có chứa bào tử dương xỉ. Sau đó, bào tử nảy mầm thành cây.
Ông Ward phát hiện ra rằng thực vật vẫn có thể phát triển trong điều kiện kín. Vì vậy, ông bắt đầu sản xuất các lồng cây để vận chuyển thực vật từ Anh sang Úc và ngược lại. Và các loài thực vật vẫn phát triển tốt sau hành trình dài.
Thông qua các thí nghiệm, ông đã khám phá ra “Terrarium” - một môi trường nuôi trồng thực vật kín trong lồng kính. Đây là khởi nguồn của hình thức nuôi thực vật trong Terrarium như ngày nay.
Terrarium, Paludarium và Vivarium phân biệt sự khác nhau là gì?
Có 3 loại hệ sinh thái mô phỏng và nuôi thực vật và động vật phổ biến là: Terrarium, Paludarium và Vivarium. Tuy nhiên, đối với 3 loại hệ sinh thái nuôi trồng này sẽ có những điểm khác biệt như sau:
- Terrarium (hồ cạn): Là môi trường nuôi cây cỏ và động vật trên cạn. Đất sẽ là thành phần chính. Không khí sẽ khô hơn so với 2 loại kia.
- Paludarium (hồ bán cạn): Là hệ sinh thái kết hợp giữa môi trường trên cạn và dưới nước gọi là hồ bán cạn. Paludarium mô phỏng một đầm lầy với đặc trưng lượng nước ít thích hợp cho nhiều loài thực vật sống bán cạn. Có thể chứa động vật lưỡng cư.
- Vivarium (sông suối): Là môi trường được mô phỏng một đoạn bờ sông với đặc điểm lượng nước cao chiếm trên 50%. Thích hợp cho thảm thực vật và cả động vật ưa độ ẩm. Nếu xét về mặt phân cấp thì Vivarium có thể bao hàm cả Terrarium, Paludarium và cả Aquarium.
Phân tích sâu hơn, vậy Terrarium có những loại nào? Chùng ta cùng đến với phần nội dung tiếp theo.
Phân biệt các loại Terrarium
Có hai loại chính của Terrarium là Terrarium mở và Terrarium kín. Nghe thôi bạn đã hình dung được rồi đúng không nào!
Terrarium hở
Terrarium mở hay còn gọi là Terrarium không khép kín, là hệ sinh thái có khả năng trao đổi khí với môi trường bên ngoài. Loại này thường phù hợp cho người mới bắt đầu quan tâm đến Terrarium.
Terrarium mở có độ đa dạng về môi trường sống cũng như các loài thực vật như: cây xương rồng, sen đá,... Tuy nhiên, loại này thiếu điều kiện để nuôi các loài động vật do chúng dễ bị thoát ra ngoài môi trường.
Để chăm sóc Terrarium mở, cần đảm bảo các yếu tố dinh dưỡng, độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ và khả năng thông thoáng cho hệ sinh thái. Đồng thời, các bạn cần lựa chọn các loài cây phù hợp nhau để tránh tình trạng môi trường sống không tương thích.
Terrarium kín
Việc chăm sóc Terrarium kín rất quan trọng để đảm bảo sự cân bằng cho hệ sinh thái. Mặc dù là hệ sinh thái khép kín nhưng vẫn cần chăm sóc thường xuyên duy trì độ ẩm thông qua mở nắp khi quá ẩm hoặc tưới nước khi cần. Terrarium kín được đánh giá khó tiếp cận hơn terrarium hở đối với người mới.
Terrarium kín hay còn gọi là Terrarium khép kín; đây là một loại Terrarium tạo thành một hệ sinh thái độc lập với môi trường bên ngoài. Một mô hình hệ sinh thái khép kín, trong đó có đủ các yếu tố cần thiết như dinh dưỡng, độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ để các loài thực vật và động vật phát triển bình thường.
Terrarium kín phù hợp cho những loài cây ưa độ ẩm như rêu, dương xỉ. Ngoài ra, nó còn thích hợp để nuôi các loài động vật như bò sát nhỏ, côn trùng. Hỗn hợp đất (lớp nền) thường được sử dụng chứa nhiều chất giữ ẩm như than bùn, đá, rêu nhằm duy trì độ ẩm ổn định.
Các thể loại phong cách Terrarium khác
Cùng tìm hiểu thêm 3 loại Terrarium khác: Terrarium sen đá, cây không khí và bán cạn. Cùng khám phá hình thức nuôi trồng 3 loại cây này như sau:
Terrarium sen đá
Là phong cách terrarium chuyên trồng các loại cây sen đá. Các đặc điểm của thể loại Terrarium sen đá này là:
- Thích hợp cho trang trí nội thất, thích hợp với nhiều không gian khác nhau: từ nhà ở, văn phòng, quán cà phê,...
- Terrarium sen đá mang lại nhiều lợi ích khác như: giúp thanh lọc không khí, giúp thư giãn, giảm căng thẳng và kết nối thiên nhiên,...
Chăm sóc Terrarium sen đá như thế nào
Terrarium sen đá được đánh giá khá phù hợp cho người mới vì sen đá là loại cây được đánh giá khá dễ trồng. Cách chăm sóc tiểu cảnh Terrarium sen đá không khó bạn cần lưu ý các điều sau:
- Đặt chúng ở nơi có ánh sáng tự nhiên nhưng tránh nắng trực tiếp để tránh nhiệt độ tăng cao quá nhanh.
- Đảm bảo môi trường trong Terrarium không quá nhiều nước và độ ẩm, vì điều này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của cây.
Đương nhiên, Terrariumvibe sẽ hướng dẫn cụ thể hơn ở một nội dung khác về cách chăm sóc chi tiết đối với terrarium sen đá nhé.
Terrarium cây không khí
Cây không khí (hay gọi Tillandsia) là loại cây sống trong không khí, tồn tại và phát triển bằng hơi nước, không khí và chút sương mai mà không cần đến đất.
Terrarium cây không khí rất đa dụng bởi những đặc điểm sau: trang trí không gian sống khá độc đáo, thanh lọc giúp không khí trong lành hơn. Ngoài ra, cây còn khả năng hấp thụ khí độc trong môi trường ô nhiễm và các chất ô nhiễm được xem là nguồn dinh dưỡng cho cây.
Chăm sóc Terrarium không khí
Việc chăm sóc loại tiểu cảnh Terrarium Cây không khí khá đơn giản do cây dễ sống nhu cầu dinh dưỡng ít. Bạn chỉ cần phun sương hằng ngày để đảm bảo cung cấp đủ độ ẩm cho cây, tránh để nước đọng trong nách lá và đặt Terrarium Cây không khí nơi ánh sáng tốt, tránh ánh nắng trực tiếp.
Terrarium bán cạn
Terrarium bán cạn là loại Terrarium có lớp đất trồng hoặc cát trồng rất mỏng, chỉ nông từ 1-3 cm. Ngoài ra, môi trường này sẽ là môi trường ngập nước và mức nước thường cao khoảng 5 đến 10cm. Đây là hệ sinh thái phù hợp cho những loại thực vật có yêu cầu độ ẩm cao, rễ không sâu và kết hợp được các loại thực vật/động vật dưới nược.
Một số đặc điểm tổng quát của Terrarium bán cạn bạn cần biết:
- Kết hợp với việc nuôi các loại động vật dưới nước nhỏ hoặc các loài lưỡng cư tùy sở thích
- Cần thường xuyên kiểm tra và bổ sung nước.
- Có thể trồng kết hợp nhiều loại cây khác nhau hơn trong cùng một Terrarium.
Cấu tạo của một Terrarium là gì?
Okay. Các bạn đã biết được một số thông tin tổng quát về terrarium rồi. Vậy cấu tạo của nó như thế nào?
Một tiểu cảnh Terrarium thường sẽ được cấu tạo làm 4 lớp bao gồm: Lớp giá thể, lớp Hardscape, lớp thực vật, lớp ánh sáng. Cùng tìm hiểu chi tiết về lớp đầu tiên là giá thể nào.
Lớp giá thể trong terrarium
Đầu tiên là lớp nền để xây dựng hệ sinh thái của Terrarium. Thông thường người ta sử dụng đất, cát, xơ mùn dừa, hay đá ong làm lớp giá thể. Lớp giá thể sẽ cung cấp dinh dưỡng và môi trường sống cho hệ thực vật bên trên. Tùy thuộc vào loại thực vật và động vật mà người làm Terrarium muốn trồng/nuôi, lớp giá thể có thể lựa chọn khác nhau.
Lớp Hardscape
Kế đến là lớp Hardscape là lớp trang trí bao gồm các vật liệu cứng như đá, gỗ lũa nhỏ để tạo hình dáng và tạo sự thay đổi địa hình bên trong lồng kính. Điều này tạo điểm nhấn và tạo địa điểm trú ẩn, sinh sản cho các loài động vật, thực vật nhỏ.
Tùy thuộc vào mô hình và hệ sinh thái muốn tạo, người chơi có thể linh hoạt chọn lựa các vật liệu hardscape phù hợp. Và các vật liệu thường sử dụng là lũa, đá, foam...
Lớp thực vật
Lớp thực vật (rêu hoặc cây) được xem trái tim của Terrarium. Đây là lớp trên cùng có thể là các loại cây, dây leo phù hợp với điều kiện môi trường trong lồng kính. Cây cối sẽ tạo bóng râm, cung cấp oxy và hấp thụ carbonic. Chúng còn tạo môi trường sống và nguồn thức ăn cho các sinh vật khác.
Đây là nơi mà các bạn sẽ vận dụng sự sáng tạo và kiến thức của mình để thổi hồn vào một bể terrarium tuyệt đẹp. Từ cách bố trí các loại cây, kết hợp các loại thực vật.. Terrariumvibe sẽ chờ mong các bạn chia sẻ một số hình ảnh về chính terrarium của mình ở phần bình luận nhé.
Lớp ánh sáng
Ánh sáng là yếu tố không thể thiếu để hỗ trợ quá trình quang hợp của các loại thực vật. Ngoài ánh sáng mặt trời, bạn cần chọn lựa đèn phù hợp để cung cấp đủ ánh sáng và nhiệt độ để duy trì sự sống của cả động vật và cây thủy sinh trong Terrarium.
Nếu nói lớp thực vật là trái tim, là linh hồn của terrarium thì ánh sáng như tấm áo rực rỡ mà bạn có thể khoác lên một tiểu cảnh terrarium của mình.
Khi lớp thực vật này được tổ chức và bố cục một cách hài hòa, ánh sáng sẽ như một loại hiệu ứng khiến Terrarium sẽ trở thành một hệ sinh thái tự nhiên tuyệt vời.
Các loại thực vật phổ biến trong Terrarium là gì?
Dưới đây là một số loài thực vật phổ biến trong Terrarium bạn có thể tham khảo:
Với bình thủy tinh hệ kín, thích hợp trồng một số loại cây thích được độ ẩm cao như:
- Dương xỉ các loại: Sống tốt trong độ ẩm cao, phát triển mầm mới mát xa.
- Rêu các loại: Bám trên vật liệu như đá, gỗ, giúp độ ẩm trong bình luôn ổn định.
- Dứa màu Nam Mỹ: Hoa độc đáo, yêu cầu độ ẩm cao.
- Uyển bá: Lá mềm mại, có màu xanh tươi, thích hợp môi trường ẩm.
- Trường sinh thảo: Phát triển tốt khi được bảo vệ trong môi trường kín.
- Cẩm nhung: Hoa đẹp, sống và sinh trưởng tốt trong điều kiện ẩm ướt.
- Cau tiểu trâm: Kích thước nhỏ gọn, yêu cầu độ ẩm cao.
- Sam hương, hồng ngọc mai: Hoa mang lại vẻ đẹp cho bình Terrarium.
Còn đối với tiểu cảnh Terrarium mở, một số loại cây thích hợp như: rêu các loại, cẩm nhung, lá may mắn, dương xỉ, vạn niên tùng, trầu bà mini, đinh lăng, tùng đất, tiểu trâm, lộc nhung, móng rồng, sen đá, xương rồng...
Bộ dụng cụ thường dùng cho Terrarium là gì?
Để quá trình làm terrarium dễ hơn, các bạn nên có một bộ dụng cụ hỗ trợ riêng cho mình. Bộ dụng cụ thường dùng cho Terrarium bao gồm: xẻng lưỡi ngắn, xẻng lưỡi dài, nhíp, muỗng, cọ quét và các dụng cụ hỗ trợ thao tác nhỏ,...
Nếu không có các dụng cụ này, yên tâm bạn vẫn sẽ làm được một tiểu cảnh terrarium của mình thôi nhưng khi bố cục bạn sẽ mất thời gian hơn đấy, nhiều khi còn ảnh hưởng đến bố cục khác vì tay của bạn khá to.
Cách chăm sóc Terrarium
Chăm sóc Terrarium đúng cách sẽ giúp tạo ra một môi trường thu nhỏ ổn định và thẩm mỹ cho các loại cây. Dưới đây là một quy trình cơ bản:
- Ánh sáng và nhiệt độ: Chú ý đến ánh sáng và đặc biệt là nhiệt độ. Đặt Terrarium ở nơi có ánh sáng tự nhiên hoặc ánh sáng gián tiếp, với nhiệt độ từ 16 - 32 độ C tùy loại thực vật chủ đạo.
- Tưới nước: Tưới nước đúng cách là quan trọng. Đối với Terrarium kín, bạn chỉ cần tưới khoảng 1-2 tuần/lần. Terrarium hở cần tưới thường xuyên hơn, có thể là 1-2 lần/ngày.
- Độ ẩm: Đảm bảo độ ẩm phù hợp, tránh để nước đọng lại quá nhiều trong Terrarium đặc biệt là với các terrarium bán cạn..
- Vệ sinh: Làm sạch bề mặt thủy tinh và loại bỏ lá chết hoặc mục nát để ngăn chặn sự phát triển của nấm mốc và các tác nhân gây hại khác nhé.
- Kiểm tra định kỳ: Quan sát thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như sự phát triển của côn trùng hoặc bệnh tật.
Nhớ rằng, mỗi loại Terrarium có yêu cầu chăm sóc khác nhau tùy thuộc vào loại cây và điều kiện môi trường.
Tổng kết lại về Terrarium
Như vậy, đối với các bạn mới tiếp xúc và đâng có ý định tìm hiểu đã có cái nhìn tổng quát hơn về terrarium là gì rồi đúng không nào! Nhắc lại nhé. Khi làm terrarium là bạn đang mô phỏng lại một môi trường sống cho thực vật trong mọt môi trường kín hoặc hở đấy. Xây dựng và chăm sóc Terrarium yêu cầu cac bạn phải hiểu rõ quá trình và sự sinh trưởng của thực vật và động vật để duy trì cân bằng sinh thái. Bên cạnh tính thẩm mỹ, Terrarium còn mang ý nghĩa giáo dục khi giúp hiểu quy luật tự nhiên, bảo vệ môi trường sống của sinh vật nhỏ và tìm về sự an yên trong tâm hồn cho chính bản thân mình.
Hy vọng các thông tin trên, Terrariumvibe đã cung cấp cho bạn đọc kiến thức cơ bản về Terrarium là gì và những lợi ích mà Terrarium mang lại cho cuộc sống của bạn.
Các câu hỏi thường gặp về Terrarium là gì?
Một hệ sinh thái nhỏ như Terrarium có thể duy trì trong thời gian dài, thậm chí hàng năm, nếu được xây dựng và chăm sóc kỹ lưỡng.
Việc này là điều hiển nhiên và nó sẽ phù hợp với terrarium kín nhiều hơn. Nó có khả năng tự duy trì nước nhờ chu kỳ tuần hoàn của nước liên tục bên trong mà không cần tưới thường xuyên.
Than hoạt tính đóng vai trò quan trọng khi lọc độc tố, vi khuẩn và mùi hôi, đồng thời duy trì môi trường sạch sẽ cho cây xanh. Tuy nhiên hiện tại, các lớp giá thể phối trộn được sản xuất và tổng hợp khá nhiều các loại chất dinh dưỡng nên than hoạt tính bạn có thể dùng hoặc không cùng được nhé.
Nước máy có thể sử dụng cho Terrarium sau khi để thoát hơi clo trong vài giờ hoặc để qua đêm.
Đối với loại Terrarium kín, chỉ cần mở nắp và phun sương khoảng mỗi 3 - 4 tháng để bổ sung độ ẩm. Đây là khoảng thời gian phù hợp với một người có kiến thức đầy đủ. Nếu bạn là người mới, bạn cần quan sát thường xuyên hơn để theo dõi tình trạng của bể nhé.
Terrarium không cần ánh sáng suốt 24 giờ mà chỉ cần 8-12 giờ như chu kỳ ban ngày tự nhiên, có thể dùng ánh sáng tự nhiên hoặc đèn LED trung tính.